Odznaki krajoznawcze
Odznaki turystyki kwalifikowanej
Odznaki Kadry PTTK
Odznaki klubowe


Odznaki to wyróżnienia określające przynależność do organizacji, stowarzyszenia, instytucji, klubu itp. będące świadectwem zainteresowań, sympatii politycznych, szczególnych zasług czy osiągnięć w odniesieniu do określonej dziedziny życia społecznego.

Już w bardzo odległych czasach używano rozmaitego rodzaju odznak dla wyróżnienia pewnej grupy, bądź poszczególnych osób. Odznaki te, zazwyczaj wysoko cenione przez ich posiadaczy, nadawane były uroczyście, z zachowaniem ustalonego ceremoniału. Warunki zdobywania odznak, a także prawo do ich używania, określane bywało specjalnymi przepisami. Z biegiem lat zwiększyła się liczba i różnorodność wszelkich odznak, przy czym ich kształt i rysunek symbolizował zwykle idee grup społecznych, które je tworzyły.

Znaczek Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT)Tradycje nadawania odznak były i są kultywowane w polskim ruchu krajoznawczym i turystycznym. Znamiennym przykładem zastosowania symboliki, o której była mowa, są znaczki Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) powstałego w 1873 roku i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK), powołanego Znaczek Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK)w 1906 r. Naczelnym zadaniem PTT było badanie gór polskich, ich propaganda, ochrona flory i fauny górskiej, a zwłaszcza kozic i świstaków oraz popieranie przemysłu górskiego. Elementy ODZNAKI PTT doskonale ilustrują te cele. ODZNAKA PTK, na której umieszczono pośrodku obraz ruin zamku w Ogrodzieńcu, a więc miejsce, gdzie narodziła się myśl utworzenia Towarzystwa, otoczona była żelazną klamrą z herbami Warszawy, Krakowa i Poznania – stolic ziem pozostających pod zaborami. Symbolizowała więc zarówno jedność i nierozerwalność ziem polskich, jak również główny cel działalności Towarzystwa – poznanie ziemi ojczystej, jej historii i kultury.

Odznaka organizacyjna PTTKPo II wojnie światowej stworzono możliwości rozwoju różnych form wypoczynku i turystyki, PTT i PTK włączyły się w nurt nowego życia, nawiązując współpracę z organizacjami młodzieżowymi i związkami zawodowymi. Dojrzewała idea zjednoczenia społecznego ruchu turystyczno-krajoznawczego. Decyzję o połączeniu obu towarzystw podjęto 15 grudnia 1950 roku. Powstało wówczas Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. W Statucie PTTK określono m.in. wygląd ODZNAKI ORGANIZACYJNEJ PTTK. Odznakę organizacyjną mogą nosić wszyscy członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Odznaka Stołecznego Zarządu Wojewódzkiego PTTKHonorowa Odznaka ''Zasłużony dla Oddziału'' nadawana przez Zarząd Oddziału Wolskiego PTTK w WarszawieW roku 1974 Zarząd Główny PTTK podjżął uchwałę w sprawie systemu wyróżnień członków i kadry Towarzystwa. Wyróżnienia mogą mieć formę listów gratulacyjnych, dyplomów, a wreszcie odznak nadawanych przez kluby, koła i oddziały PTTK oraz (do momentu ich likwidacji) przez Zarządy Wojewódzkie PTTK (np. HONOROWA ODZNAKA ZA ZASŁUGI DLA ODDZIAŁU WOLSKIEGO PTTK nadawana przez Zarząd Oddziału Wolskiego PTTK im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie, czy ODZNAKA ZA ZASŁUGI DLA STOŁECZNEGO ZARZĄDU WOJEWÓDZKIEGO PTTK w Warszawie – tzw. „NIKE” (widoczne po prawej).

Złota Honorowa Odznaka PTTK - najwyższe wyróżnienie nadawane członkom Towarzystwa przez ZG PTTKNajwyższym wyróżnieniem jest HONOROWA ODZNAKA PTTK istniejąca od 1956 roku, ustanowiona przez Zarząd Główny PTTK. Nadawana jest za specjalne zasługi w krzewieniu turystyki i krajoznawstwa, w dwu stopniach:
•  stopniu srebrnym, po 10 latach przynależności do PTTK, w tym 7 lat aktywnej działalności w kadrze Towarzystwa;
•  stopniu złotym, po 15 latach przynależności do PTTK, w tym 10 lat aktywnej działalności w kadrze.

Honorowa Odznaka PTTK może być również nadawana jednostkom organizacyjnym Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Od roku 1974 wprowadzono dalsze wyróżnienia:

Złota Odznaka ''Zasłużony w pracy PTTK wśród młodzieży''Odznaka ZASŁUŻONY W PRACY PTTK WŚRÓD MŁODZIEŻY nadawaną przez Zarząd Główny PTTK w dwu stopniach: srebrnym i złotym, za odpowiednio 4 i 7 lat aktywnej działalności wśród młodzieży.

Odznaka ''50 lat w PTTK''Odznaka ''25 lat w PTTK''Odznakę 25 LAT w PTTK, za 25 lat nieprzerwanej przynależności w Towarzystwie.

Odznakę 50 LAT w PTTK, za 50 lat nieprzerwanej przynależności w PTTK wprowadzono w roku 2000.

Za działalność w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym członek zwyczajny PTTK może zostać wyróżniony DYPLOMEM PTTK oraz wieloma odznaczeniami. Rodzaje wyróżnień PTTK oraz przywileje związane z ich posiadaniem omówione są w „Karcie praw i obowiązków członka PTTK”.

Odznaka PTTK ''Orli Lot''Za czynny i twórczy udział w działalności turystyczno-krajoznawczej młodzież do 21 roku życia może zostać wyróżniona odznaką PTTK „ORLI LOT”. Odznakę nadają Zarządy Oddziałów PTTK na wniosek jednostek organizacyjnych PTTK lub z własnej inicjatywy.

Ponadto w uznaniu wybitnych zasług na rzecz Towarzystwa Walny Zjazd PTTK może członkowi zwyczajnemu nadać godność Członka Honorowego PTTK, którą w 1981 roku otrzymał najznamienitszy spośród członków zwyczajnych Towarzystwa – Jan Paweł II.

Dla instytucji lub osób zasłużonych dla PTTK, a niebędących członkami i niepełniących funkcji w Towarzystwie, przeznaczony jest MEDAL PTTK. Medal na wniosek jednostek organizacyjnych Towarzystwa nadaje Zarząd Główny PTTK.

Odznaka ''Za zasługi dla turystyki'' (Minister Gospodarki)

Odznaka ''Za zasługi dla turystyki'' (UKFiT)Szczególnym wyróżnieniem dla najaktywniejszych członków kadry PTTK jest jednostopniowe odznaczenie resortowe – ODZNAKA „ZA ZASŁUGI DLA TURYSTYKI” nadawana przez prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki (UKFiT) oraz ODZNAKA HONOROWA „ZA ZASŁUGI DLA TURYSTYKI” nadawana pierwotnie przez ministra gospodarki, a obecnie przez ministra sportu i turystyki.

We wszystkich dyscyplinach turystycznych wprowadzono system wielostopniowych odznak, zachęcających do uprawiania turystyki, a także stanowiących dowód umiejętności i doświadczenia turystycznego. Zasady zdobywania odznak zawarte są w regulaminach, umieszczonych w książeczkach, służących do zbierania potwierdzeń na trasach wędrówek i do obliczania uzyskanych punktów.

W artykule 8. Statutu PTTK zapisano, że PTTK „tworzy i upowszechnia system odznak służących rozwojowi zainteresowań krajoznawczych, kultury fizycznej i kultury wędrowania”. Nie trzeba jednak być członkiem PTTK, aby zdobywać te odznaki. Wystarczy chęć uczestniczenia w „zabawie” polegającej na zdobywaniu odznak turystycznych i krajoznawczych. Dzięki zdobytym odznakom milsze stają się wspomnienia z odbytych wycieczek i wielodniowych wypraw, bo udokumentowane są w książeczkach, które zdobywający odznakę prowadzi według regulaminu danej odznaki. Jest to „zabawa” na wiele lat, ponieważ większość odznak posiada kilka stopni. Niektóre odznaki można zdobywać równocześnie z innymi, np. GÓRSKĄ ODZNAKĘ TURYSTYCZNĄ (GOT) można zdobywać razem z Odznaką Krajoznawczą „TURYSTA PRZYRODNIK”. Książeczkę Odznaki „Turysta Przyrodnik” warto też mieć przy sobie, gdy zdobywa się odznaki krajoznawcze, bo zawsze jest okazja zwiedzić jakiś obiekt przyrodniczy na trasie wycieczki krajoznawczej.



Odznaki turystyki kwalifikowanej
Odznaki krajoznawcze
Odznaki klubowe
Odznaki Kadry PTTK

Projekt, wykonanie i webmastering
Roman Henryk Orlicz Koło PTTK nr 24 „MSW”
Zawartość serwisu dostępna na licencji
CC BY-SA 3.0 PL