Park,
utworzony 1 kwietnia 1957 r., reprezentuje przyrodę regionu Pojezierza
Wielkopolskiego. Położony jest w niewielkiej odległości od Poznania, w krainie Wielkopolsko-Pomorskiej,
w dzielnicy przyrodniczoleśnej Niziny Wielkopolsko-Kujawskiej. Powierzchnia
ogólna Parku wynosi
Krajobraz Parku jest silnie urozmaicony
pod względem ukształtowania powierzchni. Wynikiem działania lodowca są liczne
wzniesienia moreny czołowej i dennej, ozy, kemy, drumliny oraz rynny
polodowcowe wypełnione wodą jezior. Na terenie Parku znajduje się 12 jezior
różnych typów (np. rynnowe – Jezioro Góreckie, moreny czołowej – Jezioro
Kociołek, eutroficzne – Jezioro Budzyńskie, dystroficzne – Jezioro Skrzynka), a
najwyższe wzniesienie moreny czołowej wynosi około
Park ten
ma wyraźnie leśny charakter – dąbrowa, grąd, bór sosnowy i mieszany.
Niestety, lasy nie są pochodzenia naturalnego; powstały one w wyniku działania
człowieka. Stąd gatunkiem panującym jest sosna, która zajmuje 89% powierzchni
lasów, podczas gdy 77% powierzchni to siedliska lasowe. Inny główny gatunek
lasotwórczy Parku to dąb, a następnie: świerk, modrzew, brzoza, jesion, olsza,
lipa, grab i inne. W obrębie parku mieści się 17 obszarów całkowitej ochrony
(rezerwatów przyrody). Głównym składnikiem flory parku są lasy, ich poszycie i
runo. Występują tu głównie gatunki eurosyberyjskie i środkowoeuropejskie. Flora
Parku jest bardzo bogata; liczy ponad 1.100 gatunków roślin naczyniowych, w tym
wiele gatunków chronionych, jak storczyki, goździk siny, zimoziół północny i
inne. Rośnie tu ponadto 500 gatunków glonów, 400 gatunków grzybów, 150 gatunków
porostów, 200 gatunków mszaków.
Bogata jest także fauna, wśród której
występują typowe gatunki leśne, jak jeleń, sarna, dzik, lis, kuna (na zdjęciu
po lewej), zając, borsuk i inne.
Faunę najliczniej reprezentują owady.
Żyje ich tutaj ponad 3.000 gatunków, wśród których wyróżniamy największy w
Polsce gatunek pająka z rodziny krzyżakowatych, tygrzyka paskowanego oraz
jedyny w Polsce gatunek pająków spędzających całe życie pod wodą, topika. Do
znaczących w parku grup zwierząt należą ponadto: mięczaki (114 gatunków), ryby
(36 gatunków), ptaki (190 gatunków) i ssaki (46 gatunków). Można tu spotkać
zaskrońca, padalca, dzięcioła czarnego, kanię czarną, perkoza dwuczubego,
myszołowa (na zdjęciu po prawej).
Przyroda Parku, a szczególnie zespoły leśne, są zagrożone ze
względu na bliskość Poznania i jego przemysłu. Zagrożeniem znacznym była także
gradacja brudnicy mniszki z lat 1982–1984. Wszystko to razem, oraz fakt, że
znajdujące się tu drzewostany sosnowe rosną na niewłaściwych siedliskach,
wpłynęło na konieczność intensywnej przebudowy tych lasów. W latach
dziewięćdziesiątych sosna przestała być gatunkiem dominującym w Parku. Na uwagę
zasługuje muzeum Parku z interesującą ekspozycją przyrodniczą. Przez park
prowadzi 7 oznakowanych szlaków turystycznych o łącznej długości
WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY
Chroniony
obszar na południe od Poznania, położony w trójkącie miast Luboń – Mosina –
Stęszew, na linii brzegu Warty. Powierzchnia wraz ze strefą ochronną 10 tys.
ha, z czego w bezpośredniej administracji WPN
Dominującą
formą ukształtowania powierzchni WPN jest
morena denna – przeważnie płaska, w niektórych miejscach falista. Wcięty jest w
nią układ połączonych z sobą rynien polodowcowych o szerokości 200--Równolegle do jednej z rynien przebiega
pasmo pagórków Ozu Bukowsko-Mosińskiego (najbardziej znany fragment to
Szwedzkie Góry nad Jeziorem Budzyńskim). Od południa i wschodu wysoczyzna
morenowa opada raptownie ku niżej położonym obszarom pradolinowym. W tym
miejscu zalegają starsze utwory polodowcowe, które przez rynny i wąwozy
erozyjne porozcinane są na „wyspy” wysoczyznowe: Morenę Dymaczewską (
Pod
względem ilości i różnorodności wód WPN jest najbogatszy wśród polskich parków
narodowych. Na jego obrzeżach płyną Warta i jej lewe dopływy: Samica Stęszewska
i Wirynka. W granicach Parku leży 10 jezior rynnowych o zróżnicowanym
charakterze, w tym 3 duże: Dymaczewskie, Góreckie, Witobelskie. Występują też
„oczka” polodowcowe, a w dolinie Warty – starorzecza.
Wyróżniono 18 występujących tu zbiorowisk
leśnych i zaroślowych oraz 26 zespołów roślin wodnych i błotnych, w tym kilka
rzadko spotykanych. Na obszarze WPN stwierdzono 1.100 gatunków roślin
naczyniowych (85% występujących w Wielkopolsce), w tym 45 chronionych
całkowicie i 10 częściowo, a także ponad 500 gatunków glonów, 150 gatunków
porostów, 170 gatunków mchów i ponad 400 gatunków grzybów. Żyje tu 46 gatunków
ssaków, około 190 gatunków ptaków (53% znanych w kraju), 5 gatunków gadów, 13
gatunków płazów, 36 gatunków ryb (75% występujących w dorzeczu Warty), 114 gatunków mięczaków i ponad 3.000
gatunków owadów.
Działalność
gospodarcza na obszarze WPN ogranicza się do ochrony istniejących drzewostanów
i ich przebudowy w celu unaturalnienia. Na obszarach 17 rezerwatów
ścisłych (łączna powierzchnia
Turystyczną penetrację WPN ułatwia sieć